Ka taea pea e ia te kite i tō mata ināianei? Whakamahia he matapihi matatapu, i tētahi pūrere kāore anō kia uru atu tērā atu tangata. Putanga Tere
Āwhina · Te aroturuki me te mātakitaki

Kei te aroturuki taku hoa rangatira i taku waea?

Mēnā kei te pātai koe i tēnei, me aro nui ki taua pātai. I te nuinga o te wā, ehara i te pokanoa rorohiko (hacking) e whakaarohia ana e te tangata. Ka mahia kē mā ngā hangarau noa: he pūkete tiri, a Find My, he taupānga waka, he wati rānei, i whakaritea i te wā e pai ana te noho tahi, ā, kāore anō kia tukuna.

Pānuitia te wāhanga e whai ake nei i mua i tō pā ki tētahi mea.

Tuatahi

I mua i tō mahi i ētahi atu mea.

Ka hāngai ēnei hipanga e toru ahakoa he aha tō āhuatanga. Mahia ēnei i te tuatahi.

01

Kaua e huri i ngā kupuhipa, e tango i ngā taupānga, e tautuhi anō rānei i ētahi pūrere i tēnei wā.

Ki te huri koe i ētahi mea i mua i te arotakenga a tētahi mātanga i tō āhuatanga, ka mōhio pea te tangata e aroturuki ana i a koe, ā, ka ngaro pea ngā taunakitanga e hiahiatia ana mō ngā mahi ā-ture ā muri ake. Tatari kia whiwhi rā anō koe i ngā tohutohu a tētahi mātanga.

02

Kaua e wero i tērā atu tangata, kaua hoki e kī atu ki a ia he aha tāu e mahi nei.

Ki te mōhio tētahi kei te tūhuratia ia, ka piki pea te tūraru, ka whakangaro pea ia i ngā taunakitanga, ka kaha ake rānei tana aroturuki. Rapua he tohutohu ngaio i mua i tō mahi i tētahi mea ka kitea e ētahi atu.

03

Waihotia ngā mea katoa i tōna wāhi i tēnei wā.

Mēnā kua kite kē koe i tētahi mea e māharahara ai koe, kaua anō e tango, e tautuhi anō, e muku rānei. Ka taea e tētahi mātanga te whakamahi i ngā mea kei reira kia mārama ai ia ki te āhua katoa. Ki te tangohia i te tuatahi, ka uaua ake pea tana mahi, ā, ka ngaro pea ngā taunakitanga ā-ture.

Ngā mea e kitea ana e mātou i te nuinga o te wā

I te nuinga o te wā, ehara i te spyware.

Mai i te tau 2022, neke atu i te 14,000 ngā waea me ngā pūkete kua arotakehia e mātou. Ko te nuinga o ngā aroturuki ka kitea e mātou, he hangarau noa o ia rā, e mahi ana i te mahi i whakaritea ai mōna.

  • Ngā pūkete tiri
  • Find My
  • Ngā taupānga waka
  • Ngā pūrere mau ki te tinana

I whakakāngia ia mea i te wā e pai ana te noho tahi. Kāore anō tētahi kia tukuna.

Ehara tētahi o ēnei i te pūmanawa huna, nō reira kāore te matawai wheori e rapu i ēnei. Koia pea e kī mai ai te matawai he mā te waea, ahakoa kei te mōhio tonu tētahi kei hea koe.

Tō ake mauhanga

Tīmata i ngā mea e mōhio kē ana koe.

Ko te mea tuatahi hei tirotiro ko tō mahara, ehara ko tō waea.

Tuhia ngā mea kua kite kē koe. Mā te mahara anake tēnei e mahi. Kaua e haere ki te rapu i ō pūrere, i ō pūkete rānei: ki te tūhura koe i tō waea, ka tino pōuri pea koe, ā, ka mōhio pea tērā atu tangata mēnā kei te aroturukitia tētahi mea. Waiho mā tētahi mātanga tēnā e mahi i tō taha.

Tuhia ngā rā, ngā mea i pā, me ngā mea i āhua hē ki a koe

  • i mōhio tērā atu tangata ki ngā wāhi i haere ai koe
  • ngā karere kāore nāu i tuku
  • he taupānga, he tautuhinga, he pūkete hono rānei kāore nāu i whakarite, mēnā kua kite kē koe i tētahi

Ka tautoko tēnei mauhanga i ngā arotakenga a te mātanga, i ngā tukanga ā-ture rānei ā muri ake. Puritia ki tētahi wāhi e kore e taea e tērā atu tangata te toro atu. Ko ngā pūrere me ngā pūkete katoa kua uru atu ia, whakaarohia kāore pea i te haumaru.

Mēnā kei te hiahia koe ki tētahi wāhi haumaru hei pupuri i tēnei, koia te take i hangaia ai e mātou a joliroDiary. Ka tāpirihia te rā me te wā ki ia tuhinga i te wā tonu ka tuhia e koe, ka noho ki tētahi pūkete e wehe ana i ērā e mōhiotia ana e tērā atu tangata, ā, ko koe anake ka āhei ki te pānui. Kei roto i te mahere Essentials, he $8 te utu i te marama, ā, ko ētahi ratonga āwhina mō te tūkino i te kāinga me te whānau ka utu mōna. Huakina anake i tētahi pūrere e kore e taea e tērā atu tangata te uru atu.

Mō joliroDiary →
I a koe e pānui ana

Pānuitia, rapua hoki i runga i te haumaru.

Whakamahia he pūrere haumaru mēnā ka taea.

He pūrere kāore anō kia uru atu tērā atu tangata: he rorohiko mahi, he pūrere nō tō hoa, he pūrere rānei kāore ia e mōhio ana.

Whakamahia he matapihi matatapu, he matapihi incognito rānei.

E kore tō hītori tirotiro e tiakina. I Chrome, i Edge rānei, pēhia Ctrl+Shift+N i Windows, ⌘+Shift+N rānei i te Mac. I Firefox, pēhia Ctrl+Shift+P, ⌘+Shift+P rānei. I Safari, kōwhiria File, kātahi ko New Private Window.

Ko wai hei āwhina

Kāore he take kia mahi takitahi koe.

Ko te toro atu ki tētahi ratonga te hipanga tuatahi nui rawa. Kāore he take kia mahi takitahi koe i tēnei i te tuatahi.

Mēnā kei te mōrearea koe ināianei

Waea atu ki ngā ratonga ohotata.

He aromatawai tūraru kore utu, ahakoa te hāora

Tīmata ki joliroRisk.

Ka pātai a joliroRisk he aha ngā mea kua pā mai, kātahi ka whakaatu kei hea te tūraru, ko ēhea hoki ngā ratonga tata ki a koe hei āwhina. He kore utu, kāore hoki e mōhiotia ko wai koe, ā, kāore e hono ki tō waea, ki ō pūkete rānei.

Tīmataria te aromatawai tūraru →
Tirohia te waea me ngā pūkete, ahakoa kei hea

Tirohia mā joliroDetect.

He ōrite ngā tirotiro a joliroDetect ki ērā o tā mātou Digital Safety Audit, ā, ka ārahi i a koe i ō pūrere, i ō pūkete me ō taupānga, tētahi hipanga i muri i tētahi. Ka mahi i ngā wāhi katoa o te ao, i ngā reo e 27, ā, i hangaia kia kore ai e mōhio te tangata e mātakitaki ana pea. He $10 te utu o te arotake kotahi mō ia pūrere.

Ka mahi i roto i tētahi pūkete Joliro. Me whai nama waea pūkoro te pūkete, ā, ka tukuna e mātou he waehere mā te karere ki taua nama ia wā ka takiuru koe, nō reira whakamahia he nama e kore e kitea e tērā atu tangata.

Mō joliroDetect →
He mātanga, i Ahitereiria

He Digital Safety Audit.

90 ki te 120 meneti i te taha o tētahi mātanga e mātau ana ki te whara ā-hinengaro, e tirotiro ana i ō pūrere me ō pūkete i tō taha. Ka wehe atu koe me tētahi pūrongo ā-tuhi mā ngā pirihimana, mā te āwhina ā-ture, mō ō ake mauhanga rānei.

Mēnā kei te tautokona koe e tētahi ratonga āwhina mō te tūkino i te kāinga me te whānau, pātai atu ki tō kaimahi tautoko i te tuatahi: ka utua e ngā tari kua whakaaetia ngā arotake mō ā rātou kiritaki.

Tāpuia he arotake → Mō te arotake →
Te tūkino ā-ipurangi me te tūkino mā ngā whakaahua

Pūrongohia i tō wāhi noho.

  • AhitereiriaeSafety Commissioner Ka whiwhi pūrongo, ā, ka taea te whakahau i tētahi pae pāpāho kia tangohia ngā mea kua tukuna. Kāore e tirotiro i ngā pūrere.
  • AotearoaNetsafe Kore utu, matatapu hoki. Pūrongohia ā-ipurangi, tukuna rānei te kupu "Netsafe" mā te karere ki 4282.
  • Te Kīngitanga KotahiRevenge Porn Helpline Mō ngā whakaahua tūtata. Report Harmful Content Mō ētahi atu kino ā-ipurangi.
  • AmerikaCyber Civil Rights Initiative Image Abuse Helpline, 844 878 2274, ahakoa te hāora.
  • Te Kotahitanga o ŪropiBetter Internet for Kids Ka whakarārangi i te waea āwhina a te Safer Internet Centre o tō whenua.
  • Ahakoa kei heaStopNCII.org Ka āwhina ki te aukati i te tiritiri o ngā whakaahua tūtata ki ngā pae pāpāho e mahi tahi ana me rātou. Kāore rawa ngā whakaahua e wehe i tō pūrere. Mō ngā pakeke.
Ko wai hei āwhina · Te kōwhiri kaiwhakarato

Te kōwhiri i te tangata hei tirotiro i tō waea.

Mēnā ka tono koe i tētahi ki te tirotiro i ō pūrere, he mea nui ko wai. Pātaihia me pēhea tā rātou mahi i mua i tō tuku i tētahi mea ki a rātou.

  • Pātaihia he aha ngā mea ka tirohiaKo te nuinga o ngā aroturuki ka mahi mā ngā taputapu noa kua whakakāngia kē: ngā pūkete tiri, a Find My, ngā taupānga waka me ngā pūrere mau ki te tinana. Ki te matawai noa te tirotiro i te waea mō te spyware, ka hapa te nuinga. Pātaihia mēnā ka tirohia hoki ō pūkete me ō pūrere hono.
  • Ehara te pau tere o te pūhiko i te tohuKua hangaia te spyware hou kia iti rawa te hiko e whakamahia ana, ā, ko ngā taputapu e kaha whakamahia ana hei aroturuki i te tangata, kei ia waea kē. Ki te pau tere tō pūhiko, kāore he aha e kī mai ana mēnā kei te mātakitakina koe. He tohutohu e kitea whānuitia ana i te ipurangi, ā, e ai ki ā mātou rangahau, he hē. Ki te tohu atu te tangata e tirotiro ana i tō waea ki te pau o te pūhiko hei taunakitanga, kei te whakahua anō ia i tāna i kite ai i tētahi rapunga, ehara i tā ngā whakamātautau e whakaatu ana. Kimihia he tangata kē.
  • Kāore e hurihia tētahi mea i te tuatahiKa āta ako te mātanga pai he aha ngā mea kua pā mai i mua i tana pā ki tētahi pūrere, ā, kāore ia e kī atu kia tautuhi anō koe i te waea, kia muku rānei i ngā taupānga i te tuatahi. Ki te hurihia ngā mea i mua i te wā tika, ka mōhio pea tērā atu tangata, ā, ka ngaro pea ngā taunakitanga.
  • Pātaihia te utu, me ngā mea ka whiwhi koePātaihia te utu katoa i mua i tā rātou tīmata, ā, mēnā ka whiwhi koe i tētahi pūrongo ā-tuhi ka taea te kawe ki ngā pirihimana, ki tētahi rōia rānei.
I ahu mai ēnei kōrero i hea

I hokona e mātou ngā stalkerware i kitea e mātou, ā, i whakamātauria ki ngā waea tūturu, ki ngā pūkete kapua me ngā pūrere o ia rā. Mai i te tau 2022, neke atu i te 14,000 ngā waea me ngā pūkete kua arotakehia e mātou. Kei te haere tonu ā mātou rangahau i roto i tētahi hononga mahi tahi me te University of Canberra, tae atu ki tētahi kairangahau PhD ā-ahumahi e tautokona ana e mātou, e rangahau ana i te tūkino mā te hangarau, ā, ka whakaputaina tuwheratia ā mātou kitenga mō te rāngai.

I pēhea te tīmatanga o ā mātou rangahau →
Mēnā kei te mōrearea koe ināianei, waea atu ki ngā ratonga ohotata

Kāore koe i te tino mōhio he aha kei te pā? Tīmata i te aromatawai tūraru.

He kōrero whānui tēnei whārangi, ehara i te mahere haumaru. Ko ngā huringa katoa ki tētahi pūrere, ki tētahi pūkete rānei, me ārahi e tētahi mātanga e mōhio ana ki tō āhuatanga.